ХУУЧИН БЕТОНЫГ ШИНЭ БАРИЛГЫН БҮТЭЭЦ БОЛГОНО: ЕВРОПТ 4 САЯ ЕВРОГИЙН ШИНЭ ТӨСӨЛ ЭХЭЛЛЭЭ

Европын NuBau Labs төсөл нураасан барилгын материалыг хаягдал бус, ирээдүйн барилгын үнэ цэнтэй нөөц болгон ашиглах шинэ тогтолцоог хөгжүүлнэ.

2026 оны 10 дугаар сарын 13 | Их Британи, Лондон

Барилгын салбарт байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллийг бууруулах, материалын ашиглалтыг нэмэгдүүлэх зорилгоор Европын хэд хэдэн орны инженерчлэл, архитектур, судалгаа, үйлдвэрлэлийн байгууллагууд хамтран NuBau Labs төслийг эхлүүллээ. Европын Холбооны Horizon Europe хөтөлбөрийн санхүүжилттэй, 4 сая орчим еврогийн өртөг бүхий уг төсөл нь хуучин барилгаас гаргаж авсан бетон, ган зэрэг материалыг туршиж, баталгаажуулан, шинэ барилгын бүтээц болгон дахин ашиглах үйлдвэрлэлийн тогтолцоог бий болгоход чиглэж байна.

Төслийг инженерчлэл, зөвлөх үйлчилгээний Arup компани болон Умард Ирландын Queen’s University Belfast санаачлан боловсруулжээ. Эхний туршилтын үйлдвэрлэлийн төвийг Зүүн Лондон дахь Темза мөрний орчимд байгуулахаар төлөвлөсөн бөгөөд цаашид уг загварыг Европын бусад хотод нэвтрүүлэх боломжийг судална.

Барилгын материалыг хаягдал бус, хотын нөөц гэж үзнэ

Өнөөдөр хуучин барилгыг буулгах үед гарсан бетон, гангийн тодорхой хэсгийг буталж дүүргэгч материал болгох, эсвэл дахин боловсруулахад ашигладаг. Гэвч энэ явцад тухайн материалын анхны бүтээцийн үнэ цэнэ алдагдаж, шинэ барилгын материал үйлдвэрлэх хэрэгцээ хэвээр үлддэг.

NuBau Labs төсөл үүнийг өөрчлөхийг зорьж байна. Төслийн үндсэн зарчим нь барилгыг ашиглалтын хугацаа дуусмагц шууд нураах бус, эхлээд хэвээр хадгалах, засварлах, шинэчлэн ашиглах боломжийг үнэлэх явдал юм. Харин нураах зайлшгүй шаардлагатай тохиолдолд бүтээцийн тохиромжтой хэсгүүдийг сонгон авч, шинэ барилгад өндөр үнэ цэнтэйгээр дахин ашиглахаар төлөвлөжээ.

Ингэснээр хотын барилгуудыг зөвхөн ашиглалтын хугацаатай үл хөдлөх хөрөнгө бус, цаашид дахин ашиглаж болох бетон, ган болон бусад барилгын материалын нөөц гэж үзэх боломж бүрдэнэ. Төслийн хүрээнд энэ ойлголтыг “хот бол материалын сан” гэсэн зарчмаар хөгжүүлж байна.

Материалыг дахин ашиглахын өмнө хэрхэн баталгаажуулах вэ?

Хуучин барилгын бүтээцийн материалыг шинэ барилгад шууд ашиглахад чанар, бат бэх, аюулгүй байдал, ашиглалтын түүх зэрэг олон хүчин зүйлийг нягтлах шаардлагатай. Иймээс NuBau Labs-ийн туршилтын төвд материалыг сэргээн авах, шинжлэх, турших, баталгаажуулах, шаардлагатай боловсруулалт хийх, шинэ бүтээцийн эд анги болгон үйлдвэрлэх үе шатуудыг нэг тогтолцоонд холбохоор төлөвлөжээ.

Төслийн эхний шатанд бетон болон ган материалд голлон анхаарна. Ялангуяа бетоныг буталж дүүргэгч болгохоос илүүтэйгээр анхны бүтээцийн үнэ цэнийг нь хадгалан, шинэ барилгын даацын болон бусад бүтээцийн хэсэг болгон ашиглах боломжийг судлах юм.

Энэ чиглэлд турших эхний шийдлүүдийн нэг нь Arup компанийн боловсруулсан ReVault шалны систем юм. Уг систем нь хуучин барилгын бетоныг шинэ шалны бүтээцэд дахин ашиглах зарчимтай бөгөөд уламжлалт шалны системтэй харьцуулахад материалд шингэсэн нүүрстөрөгчийн ялгарлыг 70 хүртэл хувиар бууруулах боломжтой гэж төслийн мэдээлэлд дурджээ. Энэ нь төслийн хүрээнд туршиж, харуулах зорилтот үзүүлэлт бөгөөд нийт барилгын нүүрстөрөгчийн ялгарал 70 хувиар буурна гэсэн үг биш юм.

Олон улсын хамтын ажиллагаанд тулгуурласан төсөл

NuBau Labs төсөлд инженерчлэл, архитектур, судалгаа, үйлдвэрлэлийн чиглэлээр ажилладаг Европын хэд хэдэн байгууллага оролцож байна. Үүнд GXN, Турины Политехникийн их сургууль, Banagher Precast Concrete, Pilbrow & Partners, Вроцлавын Шинжлэх ухаан, технологийн их сургууль болон Венецийн боомтын байгууллага зэрэг багтжээ.

Төсөл нь зөвхөн материалын технологиор хязгаарлагдахгүй. Архитектор, инженер, дизайнер, орон нутгийн иргэдийн оролцоотойгоор дахин ашигласан материалаар чанартай, үзэмжтэй, тухайн орчны онцлогт нийцсэн барилга байгууламж бий болгох боломжийг мөн судална.

Европын Холбооны албан ёсны CORDIS мэдээллийн сангийн дагуу NuBau төслийн хэрэгжих хугацаа 2026 оны 9 дүгээр сарын 1-нээс 2029 оны 8 дугаар сарын 31 хүртэл үргэлжилнэ. Европын Холбооноос олгох санхүүжилтийн хэмжээ 3,995,816.33 евро байна.

NuBau Labs нь одоогоор хөгжүүлэлт, туршилтын шатандаа байгаа төсөл юм. Гэсэн хэдий ч барилгын материалыг дахин ашиглах боломжийг системтэйгээр үнэлж, аюулгүй байдлыг нь баталгаажуулан шинэ бүтээцэд шингээх арга замыг хөгжүүлж буй нь ирээдүйн тогтвортой барилгын салбарт анхаарал татахуйц жишээ болж байна.

Эх сурвалж

1. Arup — NuBau Labs төслийн албан ёсны танилцуулга, 2026.10.13: Arup and partners launch NuBau Labs to pioneer circular construction at scale
2. Queen’s University Belfast — төслийн нээлтийн мэдээлэл, 2026.10.13: Queen’s part of European consortium which has launched €4m project to pioneer circular construction
3. Европын Холбооны CORDIS — төслийн санхүүжилт, хугацаа, зорилго: NuBau project fact sheet